Wat maakt dat de ene persoon Covid-19 ervaart als een stevige verkoudheid en de ander op de ic belandt? Belgische onderzoekers van de Universiteit Gent hebben ontdekt dat onze voeding een rol zou kunnen spelen. ,,Het gaat om een risicofactor waar amper over gesproken wordt.”

Mensen die erg ziek worden van het coronavirus, vertonen een opmerkelijke gelijkenis, blijkt uit een nieuwe studie van wetenschappers van de Universiteit Gent. Ze bestudeerden daarvoor het bloed van 138 coronapatiënten die vorig jaar opgenomen werden in de ziekenhuizen UZ Gent en AZ Jan Palfijn. ,,We wilden nagaan hoe het zat met het niveau van bepaalde voedingsstoffen in het bloed van de patiënten”, legt professor Gijs Du Laing uit.

Als bio-ingenieur is Du Laing al langer gespecialiseerd in zogenaamde ‘micronutriënten’, microscopisch kleine voedingsstoffen zoals vitaminen en mineralen. ,,Uit eerdere studies wisten we dat mensen met tekorten aan bepaalde voedingselementen bij sommige virale infecties veel heviger ziek worden. We wilden nagaan of dat voor Covid-19 ook zo was.”

De analyse van de Belgische Covid-patiënten legde alvast iets opmerkelijks bloot. ,,Bijna alle patiënten die in het ziekenhuis uiteindelijk zwaar ziek zouden worden of zelfs zouden overlijden, bleken bij hun opname een ernstig tekort aan selenium en zink in hun bloed te hebben.”

Bij de Covid-patiënten die het niet haalden, hadden zeven op de tien een ernstig tekort aan zowel selenium als zink. Patiënten die dat tekort niet hadden of bij wie het minder uitgesproken was, overleefden Covid-19 vaker en genazen vlotter. ,,Zij werden duidelijk minder zwaar ziek.” 

Bijna alle patiënten die in het ziekenhuis uiteinde­lijk zwaar ziek zouden worden of zelfs zouden overlijden, bleken bij hun opname een ernstig tekort aan selenium en zink te hebben

Professor Gijs Du Laing (UGent)

Een selenium- of zinktekort in het bloed bij ziekenhuisopname bleek zelfs een belangrijkere risicofactor dan het optreden van diabetes, kanker, overgewicht of hart- en vaatziekten. ,,Wat toch wel opmerkelijk is”, merkt Du Laing op. ,,Want over al die aandoeningen als risicofactor voor ernstige Covid-ziekte wordt voortdurend gesproken, maar over een te laag gehalte aan selenium of zink in het bloed niet. Ons onderzoek geeft aan dat deze risicofactor wél een rol kan spelen.”

Duitsland en China

Du Laing en zijn collega’s staan niet alleen met die theorie. Eerder werd in Duitsland een soortgelijke studie gepubliceerd. Ook daar bleek dat het gehalte van selenium en zink in het bloed bij Covid-patiënten opvallend sterk samenhing met hoe groot hun overlevingskansen waren. ,,En in China ontdekte men al dat regio’s waar mensen voldoende selenium in het bloed hebben, veel minder Covid-overlijdens tellen”, klinkt het bij de Belgische onderzoekers.

Zink en selenium kan je vinden in vlees en vis. Dus voor gezonde mensen met een normaal immuunsys­teem zal het vaak volstaan om evenwich­tig te eten

Professor Gijs Du Laing (UGent)

Betekent het dat we allemaal voedingssupplementen met selenium en zink moeten gaan slikken? ,,Zo ver zou ik niet willen gaan”, zegt Du Laing. ,,Beide elementen kan je ook al vinden in vlees en vis. Dus voor gezonde mensen met een normaal immuunsysteem zal het vaak volstaan om evenwichtig te eten. Voor mensen in kwetsbare groepen ligt dat anders. Omdat zij vaak grotere tekorten vertonen, kan het zinvol zijn dat ze extra selenium en zink innemen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan diabetespatiënten of kankerpatiënten en aan bejaarde mensen in woonzorgcentra.”

Vooral aan de voeding in die woonzorgcentra zou volgens Du Laing dringend gewerkt moeten worden. ,,Als je weet dat daar heel veel kwetsbare mensen bij elkaar zitten, zou men extra aandacht moeten hebben voor selenium en zink in het dieet. Vrij veel bejaarden eten amper nog vlees. Bijvoorbeeld omdat ze problemen hebben met kauwen en het dus gewoon laten liggen. Momenteel krijgen ouderen in woonzorgcentra bovenop hun dieet vooral ijzersupplementen of vitamine D, terwijl velen ook een tekort aan selenium en zink hebben voor een goede werking van hun immuunsysteem. Ook huisartsen en specialisten zouden kunnen nagaan hoe het zit met de gehaltes in het bloed van de risicopatiënten die ze zien.”

Covid-cijfers

De vraag is of er een daling van het aantal Covid-overlijdens en het aantal Covid-patiënten op de ic zou ontstaan als risicopatiënten de komende weken massaal zink en selenium zouden krijgen. ,,Op basis van onze studie kunnen we dat niet met zekerheid stellen”, zegt Du Laing.

,,We weten echter al lang dat die voedingselementen essentieel zijn voor een goede werking van het immuunsysteem en hebben nu wel aanwijzingen dat tekorten een rol kunnen spelen in het ziekteverloop. Maar er is meer onderzoek nodig om dat te bevestigen.” Wie morgen start met een selenium- of zinkkuur, krikt zijn gehalte bovendien niet onmiddellijk op. ,,Het duurt meestal enkele weken voordat de status in het bloed op een optimaal peil is.”

In Finland krikt de overheid het seleniumge­hal­te in groenten al decennia kunstmatig op via meststof­fen. Wat opvalt is dat het een van de landen is waar de Co­vid-sterf­te opvallend laag ligt

Professor Gijs Du Laing (UGent)

Du Laing vindt wel dat er gekeken moet worden naar hoe we de niveaus van zink en selenium in de volledige bevolking kunnen opkrikken. Niet alleen tijdens de coronacrisis, maar permanent.

,,Want het kan mensen ook wapenen tegen andere infectieziektes. Historisch hebben veel mensen in heel West-Europa een tekort, vooral in de kwetsbare groepen. In de toekomst kan dat effect zelfs nog vergroten, omdat we steeds minder vlees en vis eten. Het kan dan ook zinvol zijn om dat eens grondig te onderzoeken. In Zwitserland hebben ze onlangs beslist zo’n onderzoek op te starten: ze willen daar een beter zicht op hoe groot de tekorten in de bevolking zijn en vooral waar ze het grootst zijn. Op basis van die resultaten kan je dan een preventiebeleid voeren rond voeding en voedingssupplementen.”

Du Laing verwijst naar Finland, waar de overheid decennia geleden al besliste selenium toe te voegen aan meststoffen in de landbouw. ,,Op die manier werd het seleniumgehalte in groenten en graangewassen kunstmatig verhoogd. Wat opvalt, is dat Finland een van de landen is waar de Covid-sterfte opvallend laag ligt. Dat zal uiteraard met meerdere factoren te maken hebben, maar ik vraag me af of het toeval is dat men uitgerekend die bevolking al tientallen jaren preventief ‘wapent’ met extra selenium.”

Bron: AD.nl