Bill Gates geeft via zijn stichting een kleine $2 miljard aan de bestrijding van de coronapandemie. Met zijn pleidooi tegen het vrijgeven van patenten en kennis om de vaccins te produceren, roept hij echter weerstand op. Want het wordt steeds duidelijker dat hierdoor vertraging optreedt bij het uit de wereld helpen van het virus.

Nadat Gates in 1999 opstapte als topman van softwaregigant Microsoft, richtte hij samen met zijn vrouw Melinda een stichting op die nu jaarlijks een paar miljard dollar schenkt aan goede doelen. Speerpunt is een verbetering van de wereldwijde gezondheidszorg. De op drie na rijkste man ter wereld is heel invloedrijk op dit terrein en heeft een stevige vinger in de pap bij de Wereldgezondheidsorganisatie.

Ingreep

Sinds het uitbreken van de pandemie begin vorig jaar, waarvoor Gates jaren geleden al had gewaarschuwd, gaan de uitgaven van de stichting voor een belangrijk deel naar het bestrijden hiervan. Zoals naar innovatie en de productie van de coronavaccins.

Hoewel Gates enerzijds pleit voor een eerlijke verspreiding van de vaccins wereldwijd, is hij anderzijds een voorvechter van monopolies van de farmaceuten. Dit kan niet los worden gezien van zijn tijd als topman van Microsoft, toen hij keiharde gevechten met concurrenten voerde en het meerdere malen aan de stok kreeg met mededingingsautoriteiten. Hoe ver zijn invloed reikt, werd vorig jaar augustus goed duidelijk. Het gezaghebbende Kaiser Health News bracht toen als eerste het verhaal dat de universiteit van Oxford van plan was zijn vaccin vrij te geven, maar hier na tussenkomst van Gates vanaf zag. De universiteit sloot vervolgens een commerciële deal met de Brits-Zweedse farmaceut AstraZeneca.

Lage vaccinatiegraad

Terwijl diverse rijke landen waaronder de VS veel meer vaccins hebben gekocht dan nodig is om de hele bevolking in te enten, bedraagt de vaccinatiegraad in lage- en middeninkomenslanden gemiddeld genomen slechts een paar procent. Beleidscoördinator Ben van Gils van ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib wijt dit in belangrijke mate aan de monopolies. De massale roep vanuit deze landen om de patenten op vaccins vrij te geven, steunt hij dan ook krachtig. „Farmaceuten zijn er niet alleen om winst te maken, maar hebben ook een maatschappelijke rol. Zij kunnen een heldenrol vervullen door patenten op te schorten en kennis te delen, waardoor de productie van de vaccins fors kan toenemen.”

Hij wijst erop dat de pandemie pas een halt kan worden toegeroepen als het overgrote deel van de wereldbevolking toegang heeft tot de vaccins. Het gevaar bestaat dat dit nog een paar jaar op zich zal laten wachten, waardoor steeds weer nieuwe brandhaarden ontstaan.

Er zijn nu vooral zorgen over India. Reden voor de vooraanstaande Indiase econoom Jayati Ghosh om deze week hard uit te halen naar haar eigen regering. „India loopt voorop in de productie van vaccins, maar het vaccinatieprogramma loopt ernstig achter op schema. Dat komt door de exporttoezeggingen aan AstraZeneca, maar ook doordat pas in een laat stadium licenties aan andere productielocaties werden vrijgegeven. Bovendien ontbreekt het Indiase deelstaten aan middelen om de prijzige vaccins aan te schaffen.”

De steenrijke Belgische farma-investeerder Marc Coucke sprak zich deze week ook stevig uit. „Wij zitten nu op een punt waarop we kunnen zeggen: stop met die patenten op vaccins. En gooi alles open, zorg er gewoon voor dat de hele wereld zo snel mogelijk gevaccineerd wordt. Desnoods puur uit een vorm van eigenbelang. Zolang de vaccinatiegraad niet hoog genoeg is, blijven er varianten van het virus komen.”

Steun Biden

Vrijdag staat het in uitzonderlijke situaties vrijgeven van intellectueel eigendom als sluitstuk van een vierdaagse vergadering van de Wereldhandelsorganisatie hoog op de agenda. In aanloop hier naartoe en gezien de huidige nijpende situatie in India, heeft de Amerikaanse president Joe Biden aangegeven hiervoor open te staan. Dit geeft Van Gils enig vertrouwen dat de industrie stappen gaat zetten. „Want het komt natuurlijk niet alleen door Gates dat wordt vastgehouden aan de monopolies. Ook vanuit de bedrijven zelf moet een omslag plaatsvinden.”

De expert bij Oxfam Novib denkt niet dat een vrijgeven van de patenten ervoor zal zorgen dat farmaceuten in de toekomst nog minder gaan investeren in de ontwikkeling van vaccins, waarmee het algemeen veel minder verdiend kan worden dan met medicijnen. „Deze pandemie raakt de hele wereld hard en vraagt om deze bijzondere oplossing. Overheden moeten zich ook meer roeren en eisen stellen. Zij hebben immers veel geïnvesteerd in de ontwikkeling van de vaccins.”

Bron: Telegraaf.nl

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in